काठमाडौं । पश्चिम उत्तर प्रदेशको शामली जिल्लाको कैरानाको एक निजी विद्यालयमा कक्षा ९ मा अध्ययनरत छात्राको शङ्कास्पद अवस्थामा मृ’त्यु भएपछि उनले आ त्म ह त्या गरेकी हुन् वा उनको ह त्या भएको हो भन्ने विषयमा ठूलो विवाद भएको छ ।

२६ मार्चमा अनुष्का शर्मा नामकी एक विद्यार्थी शंकास्पद अवस्थामा तेस्रो तलाबाट ख’सेकी थिइन् । केही समयपछि उनको मृ’त्यु भयो ।प्रहरीलाई खबर नगरी सोही दिन विद्यालय प्रशासनसहित परिवारले छात्राको अन्तिम संस्कार गरेका थिए । अनुष्काका बुबा मुकेश शर्माले घटनाको सीसीटीभी फुटेज उपलब्ध रहेको र विद्यालय प्रशासनले त्यो आफूलाई देखाउने आश्वासन दिएको दाबी गरेका छन् ।

मुकेश शर्मा भन्छन्, “विद्यालय व्यवस्थापनले अनुष्काले आत्महत्या गरेको यसका प्रमाणहरू पनि छन् भनेकोले हामीले व्यवस्थापनलाई विश्वास गरेर र प्रहरीलाई खबर नगरी उनको दा’हसंस्कार गरेका थियौँ।”मुकेश शर्माले पछि विद्यालय प्रशासनले घटनाको सीसीटीभी फुटेज नदिएपछि आफ्नी छोरीको मृ’त्युमा केही गडबड भएको आशंका गरेको बताए ।

हाल प्रहरीले आफन्तको उजुरीको आधारमा मुद्दा दर्ता गरेको छ र घटनाको हरेक पक्षमा अनुसन्धान भइरहेको छ । प्रहरीलाई दिएको उजुरीमा अहिले परिवारले पनि अनुष्काको ह त्या भएको आशंका व्यक्त गरेका छन् ।शामलीका वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक सुकृति माधव भन्छन्, ‘अन्तिम संस्कारपछि मृ’त्युबारे प्रहरीलाई जानकारी गराइएको थियो, त्यसैले पो ष्ट मा र्ट म हुन सकेको छैन ।

घटनाको सबै पक्षबाट अनुसन्धान गरिरहेका छौँ, परिवारका सदस्यले ह त्या भएको आशंका व्यक्त गरेका छन् । यो कोणबाट पनि अनुसन्धान भइरहेको छ ।”माधव भन्छन्, “तर अहिलेसम्मको अनुसन्धानमा हामीले जे तथ्य पत्ता लगाएका छौँ, त्यसलाई हेर्दा यो घटना आ त्म ह त्या नै हो भन्ने देखिन्छ ।

अब प्रहरीले फरेन्सिक र प्राविधिक प्रमाणका आधारमा अनुसन्धान अगाडि बढाउने छ । घटनाको सत्यता जे होस् खुलासा हुनेछ ।” घटनाका सबै पक्ष बुझ्न बीबीसीले गाउँ, विद्यालय र मृतक विद्यार्थीको उपचार गर्ने क्लिनिकमा समेत गएर प्रत्यक्षदर्शीसँग कुरा गरेको थियो ।

बुबा मुकेश शर्माका अनुसार सदाझैँ उनले छोरीलाई बिहान साढे आठ बजेतिर स्कुल पठाएका थिए ।बीबीसीले विद्यालयको साझा कोठाको भिडियो हेरेको छ जसमा बालिका बिहान ८.३८ बजे बसेको र केही मिनेटपछि कोठाबाट निस्किएको देखिन्छ ।यद्यपि , यो भिडियो स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित हुन सकेको छैन।

विद्यालय व्यवस्थापनका अनुसार गत मार्च २६ मा छात्राको सामाजिक विज्ञान विषयको पुनः परीक्षा थियो । यस विषयमा उनले कम अंक पाएका छन् । तर उनी परीक्षा दिन कोठामा पुगिनन् ।विद्यालयका अध्यक्ष राजकुमार गोयल भन्छन्, “कक्षा ९ को पुन:परीक्षामा जम्मा १५ जना विद्यार्थी थिए। परीक्षा बिहान ९ बजे सुरु हुने थियो।

१४ जना बालबालिका कोठामा पुगिसकेका थिए तर अनुष्का नपुगेपछि परीक्षकले कक्षा शिक्षकलाई यसबारे बताए ।’ राजकुमार भन्छन्, “विद्यार्थीलाई तुरुन्तै खोजियो। विद्यालयका सबै शौचालयहरू जाँच गरियो तर उनी कतै भेटिइनन्। यसैबीच विद्यालयको सफाई कर्मचारी अनिताले तेस्रो तल्लाको ढोकाको जालीबाट उनलाई देखिन्। उसनको खुट्टा देखिन्थ्यो, ढोका पछाडिबाट बन्द थियो।”

राजकुमारको दाबी छ, “अनिताले हल्ला गरिन् अनि शिक्षक र अन्य कर्मचारी बाहिर निस्किए। त्यतिन्जेल अनुष्का जालीमा बसेकी थिइन्। शिक्षकले इशारा गरेर उनलाई पछाडि हट्न भने, तर उनी पछाडि खसिन्।” विद्यालय व्यवस्थापनले घटनाको सीसीटीभी फुटेज बीबीसीलाई देखाएको छ ।

तर, सीसीटीभीको टाइम स्ट्याम्पमा फरक छ । विद्यालयको सीसीटीभीको टाइम स्ट्याम्प अनुसार घटना बिहान ९ः५३ बजे भएको हो । बीबीसीले यी भिडियोहरू स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित गर्न सकेन।सीसीटीभी फुटेजका बारेमा एसएसपी सुकृति माधव भन्छन्, ‘हामीले डिभीआरलाई फ’रेन्सिक जाँचका लागि पठाएका छौं, फ’रेन्सिक रिपोर्ट आएपछि मात्रै सीसीटीभी फुटेजबारे केही भन्न सकिन्छ ।’

सीसीटीभीमा विद्यालयका प्रबन्धक सञ्जीव गोयल माथिबाट खसेकी अनुष्कालाई तल सडकमा समात्ने प्रयास गरिरहेको देखिन्छ । सञ्जीवको दाबी छ, “मैले छात्रालाई बचाउन सक्दो प्रयास गरेँ। मेरो हातमा पनि चोट लाग्यो। तर मैले उनलाई बचाउन सकिन। मैले ३२ वर्षअघि यो विद्यालय सुरु गरेको हुँ।

यसले आफ्नो छाप छोडेको छ। यो एउटा घटनाले हाम्रो प्रतिष्ठामा गम्भीर प्रश्न उठेको छ।”विद्यालय व्यवस्थापनले आफ्नो सीसीटीभीमा समय २५–२६ मिनेट अगाडि रहेको दाबी गरेको छ । हाल विद्यालयको सीसीटीभीका तीनवटा डिभीआर प्रहरीको नियन्त्रणमा छन् र उनीहरुको फरेन्सिक अनुसन्धान भइरहेको छ ।

बीबीसीले अनुष्कालाई लगिएको अस्पतालको सीसीटीभी हेरेको छ । अस्पतालको सीसीटीभी पनि वास्तविक समयभन्दा तीन मिनेट अगाडि छ ।अनुष्कालाई बिहान ९:२९ मा (सीसीटीभीको टाइम स्ट्याम्प अनुसार ९:३२ बजे) अस्पताल लगिएको थियो। यो अस्पताल र अनुष्काको स्कूल बीचको दूरी करिब दुई मिनेटको छ ।

अनुष्कालाई विद्यालय अध्यक्षको कारमा लगिएको थियो । लाइफ क्योर नामको यो अस्पतालका सञ्चालक अजीम अनवरले अनुष्कालाई प्राथमिक उपचार दिएका थिए ।डा अजीम अनवर भन्छन्, “जब बालिका अस्पतालमा आइन्, उनको धेरै र’गत ब’गिरहेको थियो। उनको घाँटी भाँ’चिएको थियो र खुट्टा भाँ’चिएको थियो।

हामीले उनलाई प्राथमिक उपचार दियौं। उनलाई शक लाग्ने ख’तरा थियो, त्यसैले हामीले उनको रे’फरल पेपर तयार गरेर तुरुन्तै पानीपतको ठूलो अस्पतालमा रिफर गरियो।’यसै क्रममा बिहान ९ः४८ बजे एक विद्यालयका शिक्षकले एम्बुलेन्स सेवा १०८ लाई फोन गरेर एम्बुलेन्स बोलाएका थिए ।

तर एम्बुलेन्स पुग्न २० मिनेट लाग्न सक्ने १०८ सेवाले बताएको थियो । डा अजीम अन्वर भन्छन्, “मैले छात्रासँगै आएका मानिसहरूलाई भनेँ कि उनलाई तत्काल राम्रो उपचारको आवश्यकता छ। बीस मिनेट पनि पर्खन सकिँदैन। त्यसपछि उनलाई कारमा अक्सिजन सिलिन्डर सहित पानीपत पठाइयो।”

विद्यालय व्यवस्थापनका अनुसार उनीहरुले बालिकालाई पानीपतको ओस्कार अस्पताल पुर्याएका थिए जहाँ पुग्नुअघि नै उनको बाटोमै मृ’त्यु भएको थियो ।यसैबीच विद्यालय प्रशासनले बालिकाका बुवालाई फोन गरेर तुरुन्त विद्यालय आउन भनेको थियो । उनी आइपुग्दा अनुष्का लाइफ क्योर अस्पतालमा थिइन् ।

मुकेश भन्छन्, “उनी बेहोस थिइन्, धेरै र’गत ब’गिरहेको थियो, उनलाई पानीपत पठाइयो । म गाउँमा पैसाको व्यवस्था गरेर उनकी आमालाई लिएर गएँ । विद्यालय व्यवस्थापनले प्रेम अस्पताल लैजान भनेका थिए तर हामी पुग्दा पानीपतको प्रेम अस्पतालमा उनी ओस्कार अस्पतालमा भएको बताइयो ।

हामी त्यहाँ पुग्दासम्म उनको मृ’त्यु भइसकेको थियो। मुकेश कुमार र बुचखेडी गाउँका धेरै व्यक्तिहरू भन्छन् कि विद्यालय व्यवस्थापनले उनीहरूलाई घटनाको सीसीटीभी फुटेज देखाउने भनेको थियो। बालिकाको अन्तिम संस्कार गरि विद्यालय परिसरमा जाँदा सीसीटीभी फुटेज नदेखाएको गाउँका बासिन्दाको दाबी छ ।

भोलिपल्ट गाउँलेहरूले एउटा समूह बनाएर विद्यालय गए र फेरि सीसीटीभी फुटेज हेर्न माग गरे। बारम्बार अनुरोध गर्दा पनि विद्यालय प्रशासनले घटनासँग सम्बन्धित सीसीटीभी फुटेज देखाउन नसकेको मुकेशले प्रहरी चौकी पुगेर उजुरी दिएका छन् ।

सीसीटीभी नदेखाउने प्रश्नमा विद्यालय व्यवस्थापन भन्छन्, ‘त्यतिबेला प्राविधिक कारणले केही क्यामेराको फुटेज देखाउन सकिएन, प्राविधिकलाई बोलाएर फुटेज लिइएको थियो तर अहिले डीभीआर प्रहरीसँग छ । ”केही क्यामेरामा मार्च २५ पछिको फुटेज छैन। ‘किन यस्तो भयो’ भन्ने प्रश्नमा विद्यालय व्यवस्थापनले प्राविधिक कारणले रेकर्डिङ हुन नसकेको हुनसक्ने बताए ।

‘१६ वटा क्यामेराको फुटेज छैन, तर थप ३२ क्यामेराको फुटेज छ जुन प्रहरीलाई दिइएको छ,’ विद्यालयका प्रबन्धक भन्छन् । प्रहरीलाई २७ मार्चमा उजुरी दिइएको थियो र २९ मार्चमा आईपीसी धारा ३०६ (आत्महत्या गर्न उक्साउने) अन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको थियो।

मुकेशले आफ्नी छोरीको जुत्ता विद्यालयको छतमा भेटिएको आरोप लगाएका छन् । उनी भन्छन्, “आत्महत्या गरेको भए जुत्ता किन फुकाल्ने ? उनी खुसीसाथ घरबाट गएकी थिइन् र दिउँसो १२ बजे मामाको छोराको जन्मदिनमा जाने कार्यक्रम थियो । समयमै लिन आउन भनेकी थिइन् ।’

अनुष्काको परिवार अब आफ्नी छोरीले आ त्म ह त्या गर्न सक्छिन् भन्ने कुरामा विश्वस्त छैन। मुकेशले आफ्नी छोरीले पनि विद्यालयका शिक्षकको आपत्तिजनक व्यवहारको बारेमा घरमा गुनासो गरेको दाबी गरेका छन् । यसबारे विद्यालयलाई जानकारी गराएको उनको भनाइ छ ।

तर, विद्यालय व्यवस्थापनले यी आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ ।अनुष्का अस्पताल पुग्दा उनले जुत्ता लगाएकी थिइनन् । उनको लुगा रगतले लतपतिएको डाक्टर अनवर बताउँछन् । उनले प्यान्ट लगाएकी थिइन् र शर्ट पूरै रगतले भिजेको थियो । अस्पतालकी एक नर्सले पनि यसको पुष्टि गरेकी छिन् ।

बीबीसीले घटनाका धेरै प्रत्यक्षदर्शीहरूसँग कुरा गरेको छ, जसले उनी जा’लीमा उल्टो बसेको र त्यसपछि तल खसेको दाबी गरेका छन्। यी प्रत्यक्षदर्शीहरू बीबीसीलाई देखाइएको सीसीटीभी फुटेजमा पनि देखिन्छन्। तर, बुचखेडी गाउँका बासिन्दा र अनुष्काको आफन्त दीपक शर्माले प्रश्न उठाउँछन्, ‘तलबाट मानिसले जे देखेका छन्, त्यो पूरा सत्य नहुन सक्छ।

छतमा अरु कोही पनि हुन सक्छ जसले धक्का दिएको होस् वा जोसँग बच्न खोज्दा उनी खसेकी हुन सक्छिन् ।’ बालिकाले टेरेसबाट हाम फा’लेको बेला उनको हातमा सु सा इ ड नोट पनि थियो जुन पछि प्रहरीलाई बुझाइएको विद्यालय व्यवस्थापनको दाबी छ ।

उक्त कथित सु सा इ ड नोटमा छात्राले फेल भएपछि आफु दुखी भएको उल्लेख गर्दै विद्यालय व्यवस्थापनलाई अरु कुनै पनि विद्यार्थीलाई फेल नगर्न आग्रह गरेकी छिन् । प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक सुकृती माधव भन्छन्, “हामीले सुसाइड नोटको छानबिन गरिरहेका छौं।

घटनाको अनुसन्धानका लागि यो सु सा इ ड नोट निकै महत्त्वपूर्ण छ। हामी यसको सत्यतथ्यमा पुग्न हरसम्भव प्रयास गरिरहेका छौं।” परिवारले भने पत्रिकाको रिपोर्टबाट सु सा इ ड नोटको बारेमा थाहा पाएको भन्दै विद्यालय व्यवस्थापनले यसबारे जानकारी नदिएको बताएको छ ।

यसबारे विद्यालय व्यवस्थापन भन्छ, ‘यो घटनाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्रमाण हुनुपर्छ, त्यसैले सीधै प्रहरीलाई बुझाएको हो।’ राजकुमार भन्छन्, “यदि हामीले आफन्तलाई बुझाएको भए र यो पुलिसमा नपुगेको भए, महत्त्वपूर्ण प्रमाण हराएको हुन्थ्यो। प्रहरीले यो नोटको अनुसन्धान गरिरहेको छ।”

घटनापछि बुचखेडी र आसपासका गाउँका बासिन्दाले न्यायको माग गर्दै प्रदर्शन गरेका छन् । दिल्ली विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले पनि क्यान्डल मार्च निकालेका छन् । मुकेशले अब आफ्नी छोरीको मृ’त्युको सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन सीबीआइ जाँचको माग गरिरहेका छन्।

उनले एसएसपीलाई भेटेर एसआईटी अनुसन्धानको माग समेत गरेका छन् ।एसएसपी सुकृति माधव भन्छन्, “हामीले घटनाको संवेदनशीलता बुझेका छौं। एक निर्दोष बालिकाको मृ’त्यु भएको छ। यो घटनाले धेरैलाई भावनात्मक रूपमा असर गरेको छ। हाम्रो अनुसन्धान सही दिशामा छ र हामी फ’रेन्सिक र प्राविधिक रिपोर्ट आएपछि घटनाको सत्यतथ्य बाहिर ल्याउनेमा विश्वस्त छौं।’

एसआईटी अनुसन्धानको प्रश्नमा उनी भन्छन्, “आफन्तको यो माग हामी मान्न तयार छौँ, रिपोर्ट आएपछि एसआईटी पनि बनाउँछौँ।” यस घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा प्रहरीले अहिलेसम्म कसैलाई पनि पक्राउ गरेको छैन । कसैलाई पक्राउ गर्न सकिन्छ कि भन्ने प्रश्नमा एसएसपी भन्छन्, “यदि कसैको संलग्नता भेटियो भने गि’रफ्तार गर्छौं।

कोही नि’र्दोष पक्राउ पर्दैन र दो’षी भए छाड्दैनौँ।”एसएसपी भन्छन्, “पी’डितको पो ष्ट मा र्ट म हुन सकेको छैन। तत्काल जानकारी नभएकाले हामीले धेरै फ’रेन्सिक प्रमाण जुटाउने मौका पाएका छैनौं। घटनाको सत्यतथ्यसम्म पुग्न चु’नौती हुन सक्छ, तर हामी छिटै त्यहाँसम्म पुग्नेछौं ।